Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/admin/domains/ciagnik.net/public_html/wiki.php on line 273
Podział administracyjny
Podział administracyjny (podział terytorialny) – podział terytorium państwa na mniejsze obszary, którego celem jest usprawnienie zarządzania krajem przez organy władzy centralnej i samorządowej.
Podział administracyjny jest rodzajem regionalizacji, tzn. podziału państwa na regiony (nazywane regionami administracyjnymi) uwzględniającego pewne kryteria geograficzne, historyczne, gospodarcze, społeczne oraz prawno-administracyjne. Wytyczenie jednostek podziału administracyjnego musi uwzględniać wykształcone już powiązania przestrzenne oraz przemieszczenia ludności. Trudność takiego podziału polega na tym, że granice regionów geograficznych tworzą strefy przejściowe, podczas gdy granice regionów administracyjnych muszą być jednoznaczne. Podział administracyjny jest zatem wynikiem pewnych kompromisów. Obecnie dużą wagę przywiązuje się do opinii społeczności lokalnych.
Podziały administracyjne odznaczają się także ciągłością przestrzenną i kompletnością, tzn. że całe terytorium kraju jest pokryte jednostkami tego samego poziomu, a żaden obszar nie jest pominięty. Podziały administracyjne są wielostopniowe i mają charakter hierarchiczny. Oznacza to, że jednostki niższego rzędu zawierają się w jednostkach wyższego rzędu, którym są także podporządkowane. Kompetencje poszczególnych jednostek, określane w ustawie, zależą od tego, na jakim poziomie organizacji państwowej realizacji danej funkcji będzie najbardziej efektywna z punktu widzenia ekonomicznego oraz społecznego.
W niektórych państwach obok podstawowego podziału kraju istnieją także jednostki pomocnicze. Mogą one istnieć na różnych poziomach – najniższym, np. sołectwa, dzielnice czy najwyższym, np. makroregiony planistyczne w podziale na 16 województw.
Ponadto niezależnie od struktur administracyjnych istnieją tzw. podziały specjalne. Wyznaczają one przestrzenną organizację działań instytucji państwowych (np. wojska, kolei, sądownictwa, lasów państwowych – nadleśnictwa) czy niepaństwowych (np. związków wyznaniowych – diecezje, parafie, gminy wyznaniowe). Obecnie dąży się do tego, by granice podziałów specjalnych dla instytucji państwowych były, o ile to możliwe, zgodne z podziałem administracyjnym.
edytuj Nazwy
Nazwy znanych jednostek podziału administracyjnego na świecie:
- comarca - jednostka podziału terytorialnego w Hiszpanii, Panamie, Nikaragui, Portugalii, Brazylii
- część składowa – Wielka Brytania
- departament – m.in. we Francji,
- dystrykt federalny – terytoria stołeczne w państwach federalnych,
- dzielnica – w większości miast świata,
- gmina – najniższy stopień organizacji terytorialnej w wielu krajach,
- gubernia,
- hrabstwo – m.in. w USA, Anglii
- kanton – kraje Konfederacji Szwajcarskiej, także jednostka we Francji
- komitat – na Węgrzech
- kraj – m.in. w Czechach, Rosji,
- kraj związkowy (land) – w Niemczech i w Austrii,
- Kreis – w Niemczech i Austrii, (powiat) – w Polsce
- miasto wydzielone,
- muhafazat – w wielu państwach arabskich,
- obszar – jedyny szczebel podziału administracyjnego dla Alaski (borough), mniej więcej bardzo duży powiat, jest ich 11, i stanowią tylko cześć powierzchni lądowej stanu, a pozostała, niezamieszkana cześć terytorium stanu do Unorganized Borough (obszar niezorganizowany)
- obwód – w Rosji i na Ukrainie,
- okres – na Słowacji i dawniej w Czechach
- okręg - w Rumunii, Litwie i Łotwie.
- osiedle – w większości miast świata,
- ostan w Iranie
- powiat – w Polsce, (Kreis) w Niemczech i w Austrii
- prefektura - w Japonii
- prowincja – m.in. w Kanadzie,
- region – m.in. we Francji,
- rejencja
- rejon w Białorusi , Rosji
- republika w Rosji, republiki radzieckie w ZSRR,
- stan – m.in. w USA, Australii, Brazylii
- terytorium – m.in. w Kanadzie, Brazylii,
- wilajet – niegdyś w Turcji, obecnie m.in. w Algierii, Omanie, Afganistanie, Tadżykistanie.
- województwo – w Polsce,
- wyspa – do niektórych państw wyspiarskich,
- županija – w Chorwacji.
edytuj Zobacz też
HOT NEWS !
Obrona Elżbiety Jakubiak to sprawa honoru. Zgodnie z wezwaniem Jarosława Kaczyńskiego, jestem lojalna wobec swojej najbliższej współpracowniczki- powiedziała Joanna Kluzik-Rostkowska, gość "Kontrwywiadu RMF FM". Wczoraj Elżbieta Jakubiak została zawieszona w prawach członka PiS. - Jestem gotowa na wszystko, także na odejście z partii - podkreśliła Kluzik-Rostkowska. [read more]
Po skargach na dramatyczny stan sanitarny wielu pociągów i dworców, postanowiliśmy interweniować w imieniu słuchaczy RMF FM. W wielu pociągach po prostu nie da się wytrzymać - można się przykleić do brudnych siedzeń albo zemdleć od zapachów w tak zwanej toalecie. [read more]
Po skargach słuchaczy reporterka RMF FM Barbara Zielińska sprawdziła, jak wyglądają toalety pociągu Gdynia-Wrocław po 10-godzinnej podróży. Jak się okazało - zapach zabija, wody brak, a po czystej podłodze zostało tylko wspomnienie. A wszystko dlatego, że toalety w ogóle nie są sprzątane w czasie podróży. [read more]
Poprawia się stan 13-letniej Dominiki ranionej nożem przez rówieśniczkę. Dziewczynka z obrażeniami twarzy i szyi trafiła wczoraj do szpitala dziecięcego w Krakowie - Prokocimiu. Przeszła tam dwugodzinną operację. [read more]
Przez zaniedbania urzędników resortu infrastruktury państwo nadpłaciło 200 milionów złotych koncesjonariuszom autostrad - wynika z raportu NIK. Do dokumentu Najwyższej Izby Kontroli dotarli dziennikarze śledczy RMF FM Marek Balawajder i Roman Osica. NIK złożyła już w tej sprawie zawiadomienie do prokuratury. [read more]